Czy tlenek grafenu może być szkodliwy dla zdrowia?
Nowoczesne badania wskazują, że może on gromadzić się w organizmie i działać toksycznie. Na szczęście istnieją naturalne substancje, które wspierają organizm w jego usuwaniu – to przede wszystkim kwas fulwowy i humusowy.
Czym jest tlenek grafenu?
Tlenek grafenu (GO) to struktura węglowa o grubości zaledwie jednego atomu. Przypomina plaster miodu i jest:
- 200 razy mocniejszy od stali,
- przewodzący ciepło i elektryczność,
- magnetyczny i elastyczny.
Dzięki tym właściwościom GO znalazł zastosowanie w przemyśle, technologii i… medycynie. Używa się go m.in. w produkcji:
- sieci energetycznych,
- paneli fotowoltaicznych,
- katalizatorów,
- adiuwantów (substancji pomocniczych) w szczepionkach.
Tlenek grafenu – potencjalne zagrożenia dla zdrowia
Choć grafen uchodzi za materiał przyszłości, badania pokazują, że może też stanowić zagrożenie dla organizmu:
- Może osłabiać układ odpornościowy
GO gromadzi się w płucach, wątrobie i śledzionie, co może prowadzić do chorób przewlekłych, a nawet zwłóknienia płuc. Przenika przez błony komórkowe Nanocząstki GO są tak małe, że mogą dostać się do wnętrza komórek i zakłócać ich funkcjonowanie.
- Potencjalne działanie genotoksyczne
Niektóre badania sugerują, że GO może uszkadzać materiał genetyczny komórek.
Kontrowersje wokół GO w medycynie
W 2021 r. japońskie ministerstwo zdrowia wycofało z rynku serię szczepionek, po odkryciu obecności nieznanej substancji o właściwościach magnetycznych. To tylko jeden z przykładów narastającej debaty na temat bezpieczeństwa tlenku grafenu.
Naturalne substancje wspierające usuwanie tlenku grafenu
Naukowcy wskazują kilka naturalnych substancji, które mogą pomóc w usuwaniu GO z organizmu:
Kwas fulwowy i humusowy – naturalne chelatory
Kwasy humusowe, a w szczególności kwas fulwowy, działają jak szczypce molekularne – łączą się z toksycznymi związkami (w tym GO) i wspomagają ich wydalanie z organizmu[1][2].
- Usuwają toksyny i metale ciężkie,
- wspierają transport składników odżywczych,
- chronią błony komórkowe przed uszkodzeniem.
NAC (N-acetylocysteina)
NAC wspiera produkcję glutationu – naturalnego przeciwutleniacza,
- neutralizuje wolne rodniki,
- redukuje GO w warunkach pokojowych[3].
Co mówią badania naukowe?
Badania potwierdzają, że:
- kwasy humusowe wiążą metale ciężkie (mangan, kadm, arsen, ołów, miedź) i pomagają w ich wydalaniu [1],
- regulują metabolizm i przemieszczanie się nanomateriałów w organizmie, działając jako antidotum na GO[2],
- redukują toksyczność GO – np. w przypadku glonów Scenedesmus obliquus aż o 28,6%, a u Daphnia magna o 32,3%[4].
Podsumowanie: wspieraj organizm naturalnie
Choć grafen ma szerokie zastosowanie, warto być świadomym jego potencjalnych skutków ubocznych. Na szczęście natura daje nam wsparcie – kwas fulwowy, humusowy oraz NAC pomagają oczyszczać organizm z nanotoksycznych związków.
ŹRÓDŁA NAUKOWE:
[1] Applications of humic acids in the treatment of heavy metal contamination. https://doi.org/10.1021/es5012548
[2] Yang, K. et al. (2014). Interaction of humic acid with graphene oxide and reduced graphene oxide. Environmental Science & Technology, 48(6), 3451–3458. https://doi.org/10.1021/es500350g
[3] Zhou, L. et al. (2019). Room-temperature reduction of graphene oxide by N-acetylcysteine. Chemical Communications, 55(21), 3077–3080. https://doi.org/10.1039/c9cc00429g[
4] Zhang, X. et al. (2018). Effect of humic acid on the bioavailability and toxicity of graphene oxide to aquatic organisms. Science of The Total Environment, 640–641, 1161–1168. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2018.08.280